ماجرای فرار مردی از کره شمالی ؛ روایت بی‌طن شدن

به منبع خبرنگار کلید سرا، رمان رودخانه تباهی نوشته ماساجی ایشیکاوا، دمنطقه فرار نویسنده از کره شمالی است. خانواده ماساجی ایشیکاوا در دهه ۶۰ تمایلادی از ژاپن به کره شمالی مهاجرت می‌کنند. سال‌هایی که نه فقط خانواده ایشیکاوا که بسیاری از شهروندان ژاپن و کره جنوبی با رویای زیستن در سرزمینی با حکومت کمونیستی بار مسافر بستند و راهی کره شمالی شدند. 

رودخانه تباهی، ترجمه‌ای است از رمان A River In Darkness که خاطرات نویسنده از زندگی در ژاپن، مهاجرت به کره شمالی و در آخر فرار از این کانتری و برگشت به ژاپن است. ماساجی فرزند مادری ژاپنی و پدری کره‌ای است. زندگی با پدری که گرفتار انحرافات اخلاقی است و عادت به رفتارهای پرخاشگرانه دارد، برای ماساجی نوجوان زندگی سختی بود، اما او هرگز اندیشه نمی‌کرد همه چیز می‌تواند از این هم بدتر شود. پدر ماساجی توسط شرکتی مستقر در ژاپن متقاعد می‌شود که در صورت مهاجرت به کره شمالی زندگی بهتری در انتظار او و خانواده‌اش خواهد بود. او به امید آرمانشهری که در آن فرصت‌های شغلی زیاد، خانه برای همه و امکان رشد و ترقی برای فرزندانش فراهم است، قصد به مهاجرت می‌گیرد. 

ایشیکاوا در این کتاب می‌نویسد که چطور از لحظه ورود به خاک کره شمالی، تمام اندیشهات آن‌ها از آرمانشهر جمهوری خلق کره شمالی فرو می‌ریزد. خانواده ایشیکاوا در نازلترین رتبه‌ اجتماعی قرار می‌گیرند و ماساجی ۱۳ ساله با فقر و تحقوقیر کوچولو می‌شود. او پس از ۳۶ سال جان خود را به هولناک می‌اندازد و از کره شمالی فرار می‌کند. ماساجی با ترس و وحشتی مداوم از حضور پنهانی مامورهای کره شمالی، خود را به ژاپن می‌رساند؛ کانتریی که تا ۱۳ سالگی در آن زندگی کرده است. اما آیا ژاپن این مرد فراری از کره شمالی را می‌پذیرد؟ ایشیکاوا خود را مردی بی‌وطن می‌داند. کسی که دیگر هیچ جا «خانه» او نیست. 

کره شمالی برای بسیاری از مردم دنیا، سرزمینی مرموز و گاه ترسناک است. کسانی که به این کانتری مسافر کرده‌اند می‌گویند حتی عکاسی از زندگی مردم این کانتری هم با اجازه ماموران دولتی میسر است. کتاب‌هایی با موضوع زندگی در کره شمالی و دمنطقه کسانی که از این کانتری فرار کرده‌اند، مخاطبان زیادی دارد و از این رو ناشران تمایل زیادی برای چاپ این کتاب‌ها دارند. 

دمنطقه زندگی در کره شمالی و فرار از آن که محتوای کتاب ایشیکاوا است، موضوع تازه‌ای برای یک کتاب نیست. در سال‌های اخیر خاطرات بسیاری درباره کره شمالی نوشته شده است. از دمنطقه‌های فراریان گرفته، تا فعالیت‌های بشردشمنانه و یا خارجی‌هایی که مسافر به این کانتری را تجربه کرده‌اند. با این وجود، منتقدان می‌گویند ایشیکاوا توانسته روایتی زیبا با اطلاعاتی تازه درباره کره شمالی ارائه دهد. 

رودخانه تباهی را فرخوشحال رضایی ترجمه کرده است. رضایی پیش از این یک کتاب دیگری با مضمون زندگی در کره شمالی با عنوان «روح گریان من» ترجمه کرده که دمنطقهی واقعی از زندگی یک زن جاسوس کره‌ای است. روح گریان من را هم نشر ققنوس منتشر کرده است. ققنوس همچنین کتابی دیگر با عنوان «رهبر عزیز» با ترجمه مسعود یوسف حصرچین منتشر کرده که آن هم روایتی دیگر از زندگی در کره شمالی است. 

کتاب رودخانه تباهی را پیش از این، انتشارات نگاه با عنوان رودخانه‌ای در تاریکی و با ترجمه بهاره بقائی منتشر کرده است. ناشران دیگر هم در این سال‌ها به ترجمه آثاری با این مضمون پرداخته‌اند. از جمله کتاب «فرار از اردوگاه ۱۴» که دمنطقه مستندگونه‌ای از زندگی در یکی از مخوف‌ترین و امنیتی‌ترین اردوگاه‌های زندانیان سیاسی در کره شمالی است. این کتاب را مسعود یوسف حصرچین ترجمه و نشر چشمه منتشر کرده است. 

بلین هاردن، نویسنده کتاب فرار از اردوگاه ۱۴، در شباسمه نیویورک تایمز درباره رودخانه تباهی می‌نویسد: این کتاب روایت دلخراشی است از ظلم شبانه حکومت کره شمالی به مردم بی‌نوا. این دمنطقه، خاطره‌ای است که یک قربانی زندگی در کره شمالی تعریف می‌کند. کسی که عزیزانش را در اثر فقر، گرسنگی، خستگی و ناامیدی از بین داده است.